Bir işletmenin BT altyapısı yalnızca sunucular, bilgisayarlar veya ağ cihazlarından oluşmaz . Bu sistemlerin kesintisiz çalışması, günlük operasyonların devam edebilmesi açısından kritik öneme sahiptir . Ancak donanım arızaları, siber saldırılar, elektrik kesintileri veya doğal afetler gibi beklenmeyen olaylar, işletmenin tüm bilgi sistemlerini kısa süre içinde kullanılamaz hale getirebilir .
"Yedeklerimiz vardı ama sistemi ne kadar sürede ayağa kaldıracağımızı hiç planlamamıştık."
İşte felaket kurtarma (Disaster Recovery) tam olarak bu noktada devreye girer .
Felaket kurtarma, yalnızca verileri korumayı değil; kritik sistemlerin planlı, kontrollü ve mümkün olan en kısa sürede yeniden çalışır hale getirilmesini amaçlayan bir süreçtir .
Felaket Kurtarma (Disaster Recovery) Nedir?
Felaket kurtarma, herhangi bir kesinti veya olağanüstü durumda işletmenin BT sistemlerini önceden belirlenmiş bir plan doğrultusunda yeniden devreye alma sürecidir .
Bu plan yalnızca sunucuları değil;
de kapsar . Amaç yalnızca sistemi onarmak değil, işletmenin faaliyetlerini mümkün olan en kısa sürede sürdürebilmesini sağlamaktır .
Hangi Durumlar Felaket Kurtarma Planı Gerektirir?
Felaket denildiğinde çoğu kişinin aklına yalnızca deprem veya yangın gelir . Oysa BT açısından değerlendirildiğinde çok daha farklı senaryolar söz konusudur .
Örneğin;
- warning Sunucu donanımının arızalanması
- warning Depolama sistemlerinin kullanılamaz hale gelmesi
- warning Fidye yazılımı saldırıları
- warning Elektrik kesintileri
- warning Şebeke sorunları
- warning Ağ altyapısındaki kritik arızalar
- warning İnsan kaynaklı hatalar
- warning Yangın veya su baskını
- warning İnternet servis kesintileri
Bu olayların her biri işletmenin günlük çalışmalarını durma noktasına getirebilir .
Yedekleme ile Felaket Kurtarma Aynı Şey Değildir
Sahada en sık karşılaştığımız yanlış anlamalardan biri de budur .
Bir işletmenin düzenli yedek alıyor olması, felaket kurtarma planına sahip olduğu anlamına gelmez .
Yedekleme, verilerin korunmasını sağlar .
Felaket kurtarma ise;
- Sistemin hangi sırayla ayağa kaldırılacağını,
- Hangi servislerin öncelikli olduğunu,
- Kimlerin hangi görevleri üstleneceğini,
- İş süreçlerinin nasıl devam edeceğini
önceden planlar .
Kısacası yedekleme, felaket kurtarma planının önemli bir parçasıdır; ancak tek başına yeterli değildir .
İyi Bir Felaket Kurtarma Planında Neler Bulunmalıdır?
Başarılı bir plan yalnızca teknik dokümanlardan oluşmaz . Genellikle şu başlıkları içerir:
- priority_high Kritik sistemlerin belirlenmesi
- analytics Risk analizi
- low_priority Kurtarma öncelikleri
- policy Yedekleme politikaları
- alt_route Alternatif çalışma senaryoları
- groups_3 Sorumlu ekipler
- contact_phone İletişim planı
- quiz Düzenli test süreçleri
Planın amacı, beklenmedik bir durumda kimin ne yapacağını önceden belirlemektir .
RPO ve RTO Neden Önemlidir?
Felaket kurtarma planlarında sıkça karşılaşılan iki kavram vardır: RPO (Recovery Point Objective) ve RTO (Recovery Time Objective) .
Bu teknik terimler ilk bakışta karmaşık görünse de aslında iki temel soruya cevap verir:
En fazla ne kadar veri kaybını kabul edebilirsiniz?
Sistemin en geç ne kadar sürede yeniden çalışması gerekir?
Her işletmenin bu sorulara vereceği cevap farklıdır . Bu nedenle felaket kurtarma planı da işletmenin ihtiyaçlarına göre şekillendirilmelidir .
En Sık Yapılan Hatalar
Felaket kurtarma planları incelendiğinde benzer eksikliklerle sıkça karşılaşılır . Örneğin;
- Yedek alındığı için plan yapmaya gerek olmadığının düşünülmesi,
- Planın hiç test edilmemesi,
- Tüm kritik sistemlerin aynı fiziksel ortamda bulunması,
- Sorumlulukların belirlenmemesi,
- Güncel olmayan dokümantasyon,
- Alternatif internet veya enerji planının bulunmaması.
Bu eksiklikler, kriz anında sürecin daha da uzamasına neden olabilir .
Felaket Kurtarma Planı Ne Sıklıkla Test Edilmelidir?
Hazırlanan planın yalnızca doküman olarak kalması yeterli değildir . Belirli aralıklarla;
gerçekleştirilmelidir . Planın işe yaradığı ancak test edildiğinde anlaşılır .
Kullanılan Yazılım Değil, Hazırlık Seviyesi Belirleyicidir
Piyasada felaket kurtarma süreçlerini destekleyen birçok profesyonel çözüm bulunmaktadır . Sanallaştırma platformları, yedekleme yazılımları ve bulut tabanlı hizmetler bu süreçte önemli rol oynayabilir .
Ancak kullanılan ürün ne kadar gelişmiş olursa olsun, önceden hazırlanmış ve düzenli olarak test edilen bir plan yoksa beklenen faydayı sağlamak mümkün olmayacaktır .
Bu nedenle teknoloji kadar planlama ve süreç yönetimi de felaket kurtarma stratejisinin ayrılmaz bir parçasıdır .
Eldurtech Olarak Nasıl Yaklaşıyoruz?
Eldurtech Bilgi Teknolojileri olarak felaket kurtarma projelerini yalnızca teknik bir kurulum olarak değerlendirmiyoruz . Her işletmenin kritik sistemlerini, çalışma süreçlerini ve olası risklerini analiz ederek, ihtiyaçlara uygun bir felaket kurtarma planı oluşturuyoruz .
Bu süreçte;
- Mevcut BT altyapısını analiz ediyoruz.
- Kritik sistemleri belirliyoruz.
- Olası risk senaryolarını değerlendiriyoruz.
- Kurtarma önceliklerini planlıyoruz.
- Yedekleme ve iş sürekliliği süreçlerini birlikte ele alıyoruz.
- Belirli aralıklarla test senaryolarının uygulanmasını öneriyoruz.
Amacımız yalnızca veri kaybını önlemek değil, beklenmedik bir durumda işletmenin çalışmalarına mümkün olan en kısa sürede devam edebilmesini sağlamaktır .
Bize UlaşınSonuç
Hiçbir işletme kesinti yaşamayacağını garanti edemez . Ancak doğru planlanmış bir felaket kurtarma stratejisi sayesinde bu kesintilerin etkisi önemli ölçüde azaltılabilir .
Felaket kurtarma, yalnızca teknik ekiplerin ilgilendiği bir konu değil; iş sürekliliğini doğrudan etkileyen kurumsal bir süreçtir . Verilerin korunması, sistemlerin yeniden devreye alınması ve kritik hizmetlerin kesintisiz devam edebilmesi için hazırlıklı olmak, olası bir kriz anında en büyük avantajı sağlar .
